Nachtlawaai verminderen met technologie

Samen met KU Leuven, stad Gent en UGent deden we een project rond nachtlawaai. We testten met de aansturing van de openbare verlichting en met projecties op straat.

Met Europese steun
Dit project kadert binnen de EFRO/FIO projectoproep City of Things. De totale projectkosten bedragen € 1.666.616 voor alle projectpartners samen.

Over het onderzoek

Proefproject (2021-2023)

  • In een proefproject onderzochten we in de Naamsestraat of nachtlawaai automatisch vastgesteld kan worden en of we met ‘nudging’ dit nachtlawaai op straat konden verminderen.
  • In 2023 brachten we het geluidsklimaat in andere 'doortrekkersstraten' in kaart.

Vervolgproject (2024-2026)

Samen met KU Leuven, stad Gent en UGent zetten we het project verder, om meer zicht te krijgen op nachtlawaai.

  • We onderzochten nachtlawaai op verschillende soorten locaties in het centrum van de steden. Waar meten we nachtlawaai in Leuven?
    • Doortrekkersstraten
      Dat zijn straten die vaak gebruikt worden om naar het centrum of terug naar huis te lopen.
      We meten in de Tiensestraat, Naamsestraat, Brusselsestraat, Vaartstraat, Parkstraat en Janseniusstraat.
    • Lawaaiplekken
      Dat zijn plekken waar mensen vaak samenkomen en blijven ‘plakken’.
      We meten op het Alfons Smetsplein, het Helleputteplein en aan de Dijleterrassen.
    • Evenementenplein
      We meten op het Ladeuzeplein.
    • Stilteplek
      We meten aan de Abdij van Park.
  • We testten een aantal preventieve beïnvloedingstechnieken (‘nudging’).

Hoe onderzochten we dat?

We brachten storend nachtlawaai in kaart

  • We monitorden het storend nachtlawaai via slimme geluidssensoren.
    • Die meten het aantal decibel, de toonhoogte en de frequentie.
    • We gebruiken daarbij de sensor 'geluidsduider'. Deze sensor meet geluid met een inschatting van de richting.
  • Bij een geluidspiek boven 70 decibel leidden we op basis van de gemeten waarden en artificiële intelligentie af welk soort geluid het is. Bijvoorbeeld wind, verkeer, menselijke stem, muziek …
    • We houden de locatie bij van de geluidssensor die het geluid meet.
    • We nemen geen geluid op, waardoor we jou niet horen. De sensoren meten geluid en verwerken dat binnen enkele seconden tot het aantal decibel en eventueel het soort geluid.

We testten nudgingtechnieken

Samen met onderzoekers van KU Leuven en UGent testen we in Leuven en Gent preventieve beïnvloedingstechnieken (‘nudging’).

Welke nudgingtechnieken werden getest?

  • Aansturen van de openbare verlichting
    • Waar testen we?
      • In de Brusselsestraat, tussen de Grote Markt en de Amerikalaan
      • In de Vaartstraat, tussen de Vissersstraat en Vital Decosterstraat
    • Wat testen we?
      Als de geluidsensor een piek van menselijk geluid boven 70 decibel registreert, testen we 2 scenario’s. Het licht kan gedimd of feller worden. Daarnaast zijn er 'controlenachten', waarbij er niets met de verlichting gebeurt.
  • Lichtprojectie met boodschappen
    • Waar testen we?
      • In de Tiensestraat en op het Herbert Hooverplein, ter hoogte van de ingang van het stadspark
      • In de Naamsestraat, ter hoogte van de Sint-Michielskerk
    • Wat testen we?
      We testen 3 verschillende boodschappen. We onderzoeken of de boodschap effect heeft en wat de impact is van de toon van de boodschap (streng, ludiek, vriendelijk). We testen 1 boodschap per nacht. De projectie is heel de nacht te zien. Daarnaast zijn er 'controlenachten' waarbij er geen projectie te zien zal zijn.
  • Lichtprojectie met aanduiden grens uitgaans- en stiltezone
    • Waar testen we?
      In de Janseniusstraat, ter hoogte van Paridaens.
    • Wat testen we?
      Via een bewegende projectie duiden we de uitgaans- en stiltezone aan. Daarmee wijzen we passanten op de slapende bewoners. De projectie is heel de nacht te zien, er zijn geen controlenachten.

Alle testen liepen van oktober tot en met 30 april 2026. KU Leuven deed een wetenschappelijk onderzoek naar de impact van de testen. Voor dat onderzoek kreeg ze een goedkeuring van de ethische commissie (dossiernummer: G-2024-8156-R3(AMD).

Wat zijn de resultaten?

  • De geprojecteerde boodschappen in de Tiense- en Naamsestraat hadden geen eenduidig positief effect. De resultaten verschillen per boodschap, straat en context.
  • De projectie met bewegend beeld die de grens tussen woonzone en uitgaansgebied aanduidde in de Janseniusstraat gaf veelbelovende resultaten die aansluiten bij die van het proefproject.
  • De effecten van de openbare verlichting hangen ook sterk van de context af. Daarom werkt 1 aanpak niet overal.
  • In het algemeen hangt het effect van de nudges sterk af van de context. Maatwerk blijft dus belangrijk.

Bekijk documenten en presentaties over het onderzoek

Wat met jouw privacy? Kan je bezwaar indienen?

We namen geen geluidsbestanden op. Daardoor kunnen we nooit vaststellen wat er gezegd werd of wie iets zei. We beperkten het aantal sensoren binnen de zones. We maten het geluid in de ruime omgeving van de sensor, met alleen een inschatting van de richting. We konden de geluidspiek daardoor niet precies lokaliseren. Zo kunnen we nooit personen identificeren op basis van die geluidsmetingen.

Over de verwerking van de gegevens

We verwerkten de gegevens om nachtlawaai te onderzoeken en aan te pakken met nudges. Dat gebeurde op basis van artikel 135, lid 2 van de Gemeentewet.

  • De verwerkingsverantwoordelijke is stad Leuven.
  • Ontvangers van de gegevens zijn de firma Munisense, het consortium Urban Sense (Cegeka en Sirus) en KU Leuven in het kader van het onderzoek naar de effectiviteit van nudges. Al deze ontvangers zijn verwerkers in opdracht van stad Leuven.
  • De gegevens worden niet doorgegeven buiten de Europese Economische Ruimte (EER).
  • De ruwe gegevens worden 5 jaar na het einde van het project verwijderd.

Wil je meer weten?

Aarzel niet om ons te contacteren. Ook eventuele bezwaren kan je via deze weg indienen.

Functionaris voor Gegevensbescherming (Data Protection Officer)

Timing

Dit project liep van 1 maart 2024 tot 30 juni 2026.

Heb je een vraag?

Contacteer ons. We helpen je graag verder.

Bel ons

016 27 23 71
Je krijgt zo snel mogelijk een antwoord.
Heeft deze info jou geholpen? Ja Nee